10 Mẹo Chơi Cờ Úp Cho Người Mới: Lật Quân Đúng Lúc, Giữ Liên Kết

Cờ úp là biến thể của cờ tướng: 30 quân (trừ hai Tướng) được úp mặt, tráo ngẫu nhiên rồi đặt vào các ô xuất phát. Quân úp đi theo binh chủng của ô nó đứng, đi nước đầu tiên thì lật lên lộ mặt thật. Vì có yếu tố bất ngờ nên nhiều người nghĩ cờ úp chỉ là may rủi. Thực tế, người chơi giỏi vẫn thắng đều nhờ những nguyên tắc rõ ràng. Dưới đây là 10 mẹo chơi cờ úp cho người mới, mỗi mẹo có bài học minh họa trên Học Cờ Tướng.

Nếu chưa biết luật, hãy đọc trước bài Cờ Úp Là Gì? Luật Chơi Cờ Úp Đầy Đủ Cho Người Mới.

Mẹo 1: Nhớ quy tắc "đi theo ô, lật lộ mặt"

Quân úp ở ô Xe gốc đi như Xe, ở ô Mã gốc đi như Mã… Sau khi lật, nó đi theo đúng mặt thật. Điều này có nghĩa: nước đi đầu tiên của mỗi quân úp là "nước đi mù" về kết quả lật. Trước khi đi, hãy hỏi: nếu lật ra quân yếu (Tốt, Sĩ) thì vị trí mới có bị ăn không? Nếu lật ra quân mạnh thì có dùng được ngay không?

Mẹo 2: Đếm quân đã lộ để đoán quân còn úp

Mỗi bên có đúng 15 quân úp: 2 Xe, 2 Pháo, 2 Mã, 2 Tượng, 2 Sĩ và 5 Tốt. Mỗi khi một quân lật lên, xác suất của các quân còn lại thay đổi. Ví dụ bạn đã lật ra 2 Xe, thì quân úp còn lại không thể là Xe nữa — đối phương không cần sợ quân úp của bạn ở ô Xe gốc. Thói quen đếm này giúp quyết định nên lật quân nào và nên sợ quân úp nào của đối phương. Bài Chiến Lược Theo Quân Mạnh Đã Ăn Và Tư Duy Hai Chiều Trong Cờ Úp phân tích kỹ cách tư duy này.

Mẹo 3: Phân tích trước khi đi

Cờ úp dễ khiến người chơi đi vội vì nghĩ "đằng nào cũng may rủi". Thực ra chiến lược quyết định nhiều hơn may rủi — xem Tầm Quan Trọng Của Chiến Lược — Phân Tích Trước Khi Đi Trong Cờ Úp. Mỗi nước, hãy xem quân nào của mình đang bị đe dọa, quân úp nào của đối phương có thể là quân mạnh nhắm vào mình.

Mẹo 4: Mở Xe, mở Pháo sớm khi có lợi

Lật được Xe hoặc Pháo sớm mà triển khai ngay thì chiếm ưu thế lớn ở khai cuộc. Nhưng "mở sớm" phải đúng cách để không bị ăn mất:

• Mở Xe Sớm Trong Cờ Úp — Cách Tối Ưu Lợi Thế Khai Cuộc và Khai Thác Triệt Để Ưu Thế Khi Mở Xe Trong Cờ Úp.
• Mở Pháo Sớm Trong Cờ Úp — Cách Tối Ưu Lợi Thế và Khai Thác Triệt Để Ưu Thế Khi Mở Pháo Trong Cờ Úp.

Mẹo 5: Giữ quân liên kết

Trong cờ úp, quân rời rạc rất dễ bị ăn vì đối phương có thể bất ngờ lật ra quân mạnh. Quân liên kết, bảo vệ lẫn nhau thì kể cả khi lật ra quân yếu vẫn không bị lỗ. Liên kết còn là nguồn ưu thế lâu dài: Ưu Thế Lâu Dài Từ Liên Kết — Đừng Vật Pháo Giả Khi Thiếu Lực, Ưu Thế Hình Nhưng Kém Quân — Sức Mạnh Của Liên Kết Trong Cờ Úp.

Mẹo 6: Đừng coi thường Sĩ, Tượng đã lật

Đây là điểm khác lớn so với cờ tướng: trong cờ úp, Sĩ và Tượng sau khi lật được ra khỏi cung và qua sông. Một Sĩ hay Tượng lật lên ở giữa bàn có thể trở thành quân tấn công hoặc chốt chặn hữu ích. Đừng vội đổi chúng như đổi quân vô dụng.

Mẹo 7: Phòng thủ đúng cách khi đối phương lộ quân mạnh sớm

Đối phương may mắn lật được Xe hay Pháo ngay đầu ván? Đừng hoảng. Hãy tập trung quân bảo vệ các điểm yếu, tạo liên kết rồi chờ phản công:

• Phòng Thủ Khi Đối Phương Lộ Quân Mạnh Sớm Trong Cờ Úp
• Tạo liên kết khi phòng thủ
• Phòng thủ khi đối phương mở Pháo sớm

Mẹo 8: Chọn kiểu khai cuộc hợp với quân đã lật

Cờ úp có những "kèo" khai cuộc riêng, mỗi kèo một cách chọn quân để lật đầu ván và một kế hoạch công thủ khác nhau. Quân lật ra đẹp thì tấn công bằng uy lực, lật ra xấu thì ưu tiên tốc độ huy động quân:

• Khai Cuộc Hai Trên Một Dưới Và Lựa Chọn Chiến Lược Trong Cờ Úp
• Khai Cuộc Ba Dưới — Sức Mạnh Của Con Pháo Trong Cờ Úp
• Khai Cuộc Hai Dưới Một Trên Trong Cờ Úp
• Phát triển quân khi lật ra song Mã

Mẹo 9: Có lợi thế lớn thì chơi chậm chắc

Hơn quân rồi thì đừng mạo hiểm lật thêm những quân úp ở vị trí nguy hiểm. Hãy củng cố, đổi bớt quân và đưa ván cờ về tàn cuộc — Xử Lý Khi Có Lợi Thế Lớn — Chậm Chắc, Không Nóng Vội Trong Cờ Úp, Chuyển Hóa Ưu Thế Thành Chiến Thắng Trong Cờ Úp. Ngược lại, khi đang yếu thì phải chủ động tạo phức tạp: Thế Yếu Trung Cuộc — Bắt Buộc Tạo Đột Phá Trong Cờ Úp, Phòng Thủ Và Phản Đòn Khi Ở Thế Yếu Trong Cờ Úp.

Mẹo 10: Học tàn cuộc cờ úp riêng

Vì Sĩ Tượng đi tự do sau khi lật, nhiều thế tàn cuộc cờ úp cho kết quả khác hẳn cờ tướng. Đừng áp dụng máy móc kinh nghiệm tàn cuộc cờ tướng — đọc Cờ Tàn Thực Dụng Cờ Úp Khác Cờ Tướng Thế Nào và Tận Dụng Lợi Thế Trong Tàn Cuộc Cờ Úp.

Luyện cờ úp ở đâu?

• Học bài: trang Cờ úp gồm các chương trình Cờ Úp Sơ Cấp 1, Cờ Úp Sơ Cấp 2, Cờ Úp Nâng Cao 1, Cờ Úp Nâng Cao 2.
• Chơi với máy: vào trang chơi với máy, chọn biến thể "Cờ úp". Máy cũng không biết quân úp của bạn là gì, chỉ biết mỗi bên còn những quân nào chưa lộ, giống hệt bạn.
• Đấu với bạn: tạo phòng cờ úp và gửi link qua Zalo, Facebook. Quân úp được giữ bí mật với cả hai bên.
• Xếp thế để thẩm: xếp cờ để thẩm hỗ trợ cả cờ úp — dựng lại một thế đã gặp rồi cho máy phân tích.

Muốn chơi cờ úp tốt, nền tảng cờ tướng vẫn rất quan trọng. Nếu mới bắt đầu, xem lộ trình học cờ tướng 30 ngày.

Câu hỏi thường gặp

Cờ úp có phải chỉ là may rủi?

Không. Kết quả lật quân là ngẫu nhiên, nhưng việc chọn quân nào để lật, lật lúc nào, giữ quân liên kết ra sao và tính xác suất quân còn úp đều là kỹ năng. Người chơi giỏi thắng người mới với tỷ lệ cao.

Trong cờ úp, Sĩ và Tượng có qua sông được không?

Có. Sau khi lật lộ mặt, Sĩ và Tượng được ra khỏi cung và qua sông (khi còn úp, chúng vẫn đi theo binh chủng của ô xuất phát). Đây là khác biệt lớn so với cờ tướng.

Quân nào trong cờ úp không bị úp?

Chỉ có hai Tướng. Tướng luôn để ngửa ở vị trí gốc trong cung, 30 quân còn lại đều được úp và tráo ngẫu nhiên.

Người mới nên học cờ tướng trước hay cờ úp trước?

Nên học cờ tướng trước, vì cờ úp dùng cùng luật đi quân và chiếu tướng. Khi đã quen cách các quân phối hợp, chuyển sang cờ úp sẽ nhanh hơn nhiều.