Chương 2 · Phương Pháp Đánh Giá: Tìm Điểm Yếu Rồi Tính Toán

Đánh giá không rời tính toán

Bản chất của cờ tướng là tính toán. Có hai điểm cần lưu ý:

• Qua thẩm quân, thẩm thế, xác định ai ưu, rồi tìm ra yếu điểm tất phải tranh (một quân hay một tuyến). Dựa vào yếu điểm đó mà tính toán, so sánh tỉ mỉ, tìm phương án tốt nhất — và kiểm tra lại nhiều lần trước khi quyết định.
• Nếu tính các biến mà kết quả không như ý và chưa tìm ra phương án hiệu quả, hãy chặn đối phương tấn công, củng cố trận thế trước, mưu lợi sau.

Ví dụ: đến lượt Đỏ

Đen hơn một Tốt, nhưng ngoài Xe giữa, các quân mạnh của Đen đứng không lý tưởng. Đỏ song Xe chiếm hai sườn, song Pháo và Mã lộ 3 đứng đẹp — Đỏ đang ưu. Phân tích điểm yếu: cánh trái Đen phòng thủ mỏng (quân đều dồn sang phải, lại lên Tượng trái); Xe Đỏ lộ 6 cản mắt Tượng khiến hai Tượng mất liên lạc, hai Pháo Đỏ và hai Tượng Đen cùng một đường.

Kế hoạch 1: Mã 3 tiến 4 — bị phá

Mã tiến vừa chặn đòn bình Pháo ăn Xe, vừa dọa ăn Tốt 7, bắt đôi hoặc ngọa tào. Nhưng Đen lùi Pháo 4 vừa tránh bị bắt vừa giữ Tốt 7; Đỏ lùi Pháo 5 chuẩn bị đóng Pháo đầu thì Đen bình Pháo giải quyết chuyện Tượng bị cản, nguy hiểm trung lộ biến mất. Kế hoạch này không dùng được.

Kế hoạch 2: tiến Tốt 7 — thành công

Mục tiêu chuyển sang Tượng đáy, phát huy uy lực Pháo lộ 7. Đen có bốn cách đáp, cách nào cũng thua thiệt:

• Bình Xe 1 sang 3: Đỏ nhảy Mã, tiếp theo vẫn phục Tốt 7 tiến, Đỏ ưu (mạch chính).
• Nhảy Mã ăn Tốt: sau khi đổi Pháo, Đỏ có Tốt qua hà, chiếm ưu.
• Lùi Pháo 2 bước: Đỏ tiến Xe, rồi có Mã 3 tiến 5, Đen khó đỡ. (Lùi Pháo 1 bước còn tệ hơn: Đen thua ngay.)
• Bình Pháo 2 sang 3: Đỏ tiến Xe, vẫn phục Mã 3 tiến 5, Đỏ ưu.

Chỉ cần phân tích hình cờ, tìm ra phương hướng và nhược điểm của đối phương, kèm một kế hoạch chính xác, thì không khó biến tiên thủ thành ưu thế.